รู้จัก "อีโอซิโนฟิล" (Eosinophil)

หลายคนอาจไม่เคยได้ยินคำว่า Eosinophil (อีโอซิโนฟิล) มาก่อน แต่สำหรับผู้ป่วยหอบหืดรุนแรง เซลล์เม็ดเลือดขาวชนิดนี้อาจเป็น "ตัวการสำคัญ" ที่ทำให้โรคควบคุมได้ยาก

ลองจินตนาการว่าร่างกายของเราเป็นบ้าน และระบบภูมิคุ้มกันคือทีมรักษาความปลอดภัย Eosinophil ก็เปรียบเสมือนเจ้าหน้าที่ที่ถูกสร้างขึ้นมาเพื่อกำจัดปรสิตและสิ่งแปลกปลอมบางชนิด โดยปกติจะมีจำนวนไม่มากและทำหน้าที่อย่างเหมาะสม

แต่ในบางคน ร่างกายกลับสร้าง Eosinophil มากเกินความจำเป็น จนเกิดภาวะที่เรียกว่า Eosinophilia แทนที่จะปกป้องร่างกาย เซลล์เหล่านี้กลับเริ่มทำลายเนื้อเยื่อของตัวเอง โดยเฉพาะในทางเดินหายใจ

Eosinophil มาจากไหน?

Eosinophil ถูกสร้างจากไขกระดูก โดยมีสารสำคัญชื่อ Interleukin-5 (IL-5) เป็นตัวกระตุ้นหลัก เมื่อร่างกายสร้าง IL-5 มากเกินไป ก็จะกระตุ้นให้ผลิต Eosinophil เพิ่มขึ้นจำนวนมาก เซลล์เหล่านี้จะเดินทางผ่านกระแสเลือดไปสะสมในอวัยวะต่าง ๆ เช่น

• ปอด
• หลอดลม
• โพรงจมูก
• ผิวหนัง

Eosinophil สูง สัมพันธ์กับโรคใดบ้าง

• โรคหืด — งานวิจัยพบว่าผู้ป่วยหอบหืดรุนแรงประมาณ 74–84% มีระดับ Eosinophil สูง หรือมีลักษณะที่สัมพันธ์กับการอักเสบชนิด Eosinophilic
• โรคภูมิแพ้ เช่น ผื่นแพ้ผิวหนัง ไซนัสอักเสบ
• EGPA (Eosinophilic Granulomatosis with Polyangiitis) — โรคภูมิคุ้มกันผิดปกติที่ทำให้หลอดเลือดอักเสบทั่วร่างกาย ผู้ป่วยมักมีประวัติหอบหืดหรือไซนัสอักเสบเรื้อรัง ร่วมกับ Eosinophil สูงมาก
• Hypereosinophilic Syndrome (HES) — มี Eosinophil สูงต่อเนื่อง (มักมากกว่า 1,500 cells/µL) จนทำให้อวัยวะต่าง ๆ เสียหาย เช่น ปอด หัวใจ ผิวหนัง ระบบประสาท
• การติดเชื้อพยาธิ — ร่างกายจะสร้าง Eosinophil เพิ่มขึ้นเพื่อป้องกันพยาธิ

ดังนั้น หากตรวจพบว่ามีค่า Eosinophil ในเลือดสูงมาก หรือสูงอย่างต่อเนื่อง ควรปรึกษาแพทย์เพื่อค้นหาสาเหตุและให้การรักษา